Last Updated: Tuesday, July 21, 2020

A’ bruidhinn mu bhruthadh chomhaoisean air-loidhne – sgoil-àraich, bun-sgoil agus àrd-sgoil

What is this?

Tha na gnìomhan seo air an deilbh gus taic a thoirt do chonaltraidhean mun dòigh airson dèiligeadh ri bruthadh chomhaoisean air-loidhne.  Bu chòir dha na gnìomhan a bhith air an coileanadh tro mheadhan na Gàidhlig. 

Bu chòir do chlann agus do dhaoine òga na beachdan sin a chleachdadh gus bruidhinn ri pàrantan/luchd-cùraim, no cuideigin a bhios iad a’ fònadh no ris am bi iad a’ bruidhinn a’ cleachdadh coimpiutair. 

Carson nach co-roinn sibh toraidhean nan gnìomhan agaibh air Twitter a’ cleachdadh #ScotlandLearns agus a’ gabhail a-steach @EducationScot

Is dòcha gum biodh e na chuideachadh dhuibh am faclair air-loidhne Learn Gaelic a chleachdadh.   Is urrainn dha cuideachadh le litreachadh agus fuaimneachadh fhacail agus abairtean goirid. 

Airson clann san Sgoil-àraich agus P1

  • Bruidhinn ris an leanabh agad mu iad a bhith a’ tighinn chun nan co-dhùnaidhean aca fhèin agus a bhith nàdarrach mun deidhinn fhèin.  Co-roinn cuid de dh’eisimpleirean mu àm an uair a bha thu a’ faireachdainn fo bhruthadh a bhith gad ghiùlain fhèin ann an dòigh shònraichte agus mar a bha thu a’ faireachdainn. 
  • Iarr air an leanabh agad dealbhan a tharraing de na nithean as toigh leotha a bhith a’ dèanamh.  Bruidhinn air mar a dh’fhaodadh e a bhith a’ còrdadh rin caraidean a bhith a’ dèanamh nithean diofraichte.  Mar eisimpleir, dh’fhaodadh gum biodh e a’ còrdadh ri aon neach a bhith a’ falbh air baidhsagail agus neach eile a bhith a’ coiseachd. 
  • Mìnich gu bheil e cudromach a bhith nàdarrach mud dheidhinn fhèin agus mar as urrainn do nithean diofaraichte a bhith nan deagh nì. 

Airson clann ann am P2/P3/P4

  • Faighnich dhan leanabh agad mu na nithean deimhinneach a bhios iad a’ faicinn an uair a bhios iad air-loidhne.  A bheil nithean àicheil ann a chunnaic iad no a chuala iad mu dheidhinn?
  • Bruidhinn mun dòigh a dh’fhaodadh an leanabh agad a bhith fo bhuaidh telebhisein no nithean a chì iad air-loidhne. Mar eisimpleir, sanasachd dhèideagan, biadh agus deochan.  Dèan liosta de chuid de nithean a tha an leanabh agad a’ miannachadh no air iarraidh mar thoradh air a bhith gam faicinn air-loidhne.    
  • Bruidhinn ris an leanabh agad mu nì sam bith a chì iad air-loidhne a tha air a phostadh len caraidean.  A bheil càil ann uair sam bith ris nach eil iad ag aontachadh?  Dè a dhèanadh iad nan dèanadh no nan canadh caraid rudeigin air-loidhne nach robh a’ còrdadh ris an leanabh agad no ris nach robh iad ag aontachadh? 

Airson clann ann am P5/P6/P7

  • Faighnich dhan leanabh agad mu na caraidean aca agus carson as toigh leotha a bhith a’ cur tìde seachad còmhla riutha.  Am bi an caraidean uair sam bith a’ dèanamh nithean a bhios a’ cur dragh orra?  Ma bhios, ciamar a bhios seo a’ toirt orra a bhith a’ faireachdainn agus ciamar a bhios iad a’ faighinn freagairt dhan seo? 
  • Am bi an caraidean uair sam bith a’ dèanamh nithean a tha amaideach no cunnartach?  Bruidhnibh mu na nithean a dh’fhaodadh tachairt nan dèanadh iad a leithid sin de nithean. 
  • Am bi an caraidean uair sam bith a’ misneachadh an leanabh agad gu bhith a’ dèanamh nithean a tha iad dhen bheachd nach bu chòir dhaibh a bhith a’ dèanamh?  Ciamar a bhiodh iad a’ faireachdainn nam biodh iad air am bruthadh gu com-pàirt a ghabhail ann?
  • Bruidhinn ris an leanabh agad mu bhith a’ cleachdadh teicneòlas air-loidhne. Am bi an caraidean uair sam bith ag ràdh rudan no a’ roinn fiosrachadh nach bu chòir dhaibh?  Dè a dhèanadh an leanabh agad san t-suidheachadh seo?  Dè a bu chòir dhaibh a dhèanamh nam biodh iad air am bruthadh gus rudeigin a phostadh no a ràdh air-loidhne?

Airson daoine òga aig ìrean ÀS1/ ÀS2/ ÀS3

Tha mòran nithean deimhinneach ann mu bhith beò ann an saoghal a tha sìor fhàs didseatach. 

  • Sgrìobh liosta de dh’eisimpleirean deimhinneach mu bhith a’ cleachdadh teicneòlas didseatach.
  • Iarr air daoine eile (dh’fhaodadh iad a bhith san teaghlach agad fhèin) mun dòigh sam bi iad a’ cleachdadh teicneòlas didseatach nam beatha, agus an diofar deimhinneach a tha e a’ dèanamh.  Mar eisimpleir, faodaidh iad tiogaidean-siubhail a cheannach no tachartasan a bhucadh air-loidhne.    
  • Ach faodaidh taobh eile a bhith air teicneòlas didseatach cuideachd. Sgrìobh liosta de na nithean àicheil a dh’fhaodadh a thighinn bho bhith a’ cleachdadh teicneòlas didseatach. 
  • Ma tha thu air rudeigin fhaicinn no a dhèanamh air-loidhne a tha a’ dèanamh dragh dhut, na cùm sin agad fhèin.  Smaoinich air inbheach anns a bheil earbsa agad ris am b’ urrainn dhut bruidhinn no air am b’ urrainn dhut cuideachadh iarraidh. 
  • Dè as urrainn dhut a dhèanamh mu stuth air-loidhne air a bheil thu a’ tighinn tarsainn a tha mì-iomchaidh, gad chur troimhe-chèile no a tha mì-laghail?
  • Beachdaich air cuid de thaobhan de bhith a’ cleachdadh teicneòlas didseatach a tha a’ nochdadh riosgan no a tha a’ cur uallach ort.  Faigh a-mach tuilleadh mu dhòighean air dèiligeadh ris na cùisean sin le bhith a’ coimhead airson comhairle air-loidhne.